Nhằm triển khai các quy định mới về phát triển và quản lý nhà ở xã hội, ngày 03/08/2026, Bộ Xây dựng đã công bố Quyết định số 1346/QĐ-BXD về thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung trong lĩnh vực nhà ở thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Xây dựng. Theo đó, quy định về thủ tục cho thuê, cho thuê mua nhà ở xã hội do Nhà nước đầu tư xây dựng bằng vốn đầu tư công đã được chuẩn hóa theo hướng minh bạch hơn, đồng thời quy định cụ thể cơ chế lựa chọn đối tượng khi nhu cầu đăng ký vượt quá số lượng căn hộ hiện có.

1. Đối tượng, điều kiện được thuê, thuê mua nhà ở xã hội do Nhà nước đầu tư xây dựng bằng vốn đầu tư công

Căn cứ mục 2.5 Phần II Quyết định số 1346/QĐ-BXD, đối tượng thực hiện thủ tục là cá nhân thuộc diện được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội.

Căn cứ mục 2.10 Phần II Quyết định số 1346/QĐ-BXD, người có nhu cầu thuê, thuê mua nhà ở xã hội phải đáp ứng các điều kiện sau:

-         Điều kiện về nhà ở:

+ Chưa có nhà ở thuộc sở hữu của mình;

+ Chưa được mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội, nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân;

+ Chưa được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở theo quy định của pháp luật về nhà ở;

+ Có nhà ở thuộc sở hữu của mình nhưng diện tích nhà ở bình quân đầu người thấp hơn 15 m2 sàn/người.

-         Điều kiện về thu nhập:

+ Trường hợp người đứng đơn là người chưa kết hôn hoặc được xác nhận là độc thân thì có thu nhập bình quân hàng tháng thực nhận không quá 25 triệu đồng tính theo Bảng tiền công, tiền lương do cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp nơi đối tượng làm việc xác nhận.

+ Trường hợp người đứng đơn là người chưa kết hôn hoặc được xác nhận là độc thân đang nuôi con dưới tuổi thành niên thì thu nhập bình quân hàng tháng thực nhận không quá 35 triệu đồng tính theo Bảng tiền công, tiền lương do cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp nơi đối tượng làm việc xác nhận.

+ Trường hợp người đứng đơn đã kết hôn theo quy định của pháp luật thì người đứng đơn và vợ (chồng) của người đó có tổng thu nhập bình quân hàng tháng thực nhận không quá 50 triệu đồng tính theo Bảng tiền công, tiền lương do cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp nơi đối tượng làm việc xác nhận.

2. Trình tự, thủ tục cho thuê, cho thuê mua nhà ở xã hội do Nhà nước đầu tư xây dựng bằng vốn đầu tư công

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ

Căn cứ mục 2.3.1 Phần II Quyết định số 1346/QĐ-BXD, thành phần hồ sơ thực hiện thủ tục cho thuê, cho thuê mua nhà ở xã hội bao gồm:

Bản sao và xuất trình bản chính để đối chiếu hoặc bản sao được chứng thực hoặc bản sao điện tử có giá trị pháp lý các giấy tờ sau:

-         Trường hợp thuê nhà ở xã hội:

+ Đơn đăng ký thuê nhà ở xã hội theo Mẫu số 01 Phụ lục ban hành kèm Nghị định số 136/2026/NĐ-CP;

+ Giấy tờ chứng minh đối tượng, thu nhập để được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội (áp dụng cho các đối tượng quy định tại các khoản 5, 6, 8 Điều 76 Luật Nhà ở, trừ đối tượng quy định tại khoản 5 Điều 76 Luật Nhà ở không có hợp đồng lao động, không được hưởng lương hưu do cơ quan Bảo hiểm xã hội chi trả) theo Mẫu số 01a Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư số 32/2025/TT-BXD ;

+ Giấy tờ chứng minh đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội (áp dụng cho các đối tượng quy định tại các khoản 9, 10, 11 Điều 76 Luật Nhà ở) theo Mẫu số 01 Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư số 08/2026/TT-BXD .

-         Trường hợp thuê mua nhà ở xã hội:

+ Đơn đăng ký thuê mua nhà ở xã hội theo Mẫu số 01 Phụ lục ban hành kèm Nghị định số 136/2026/NĐ-CP;

+ Giấy tờ chứng minh điều kiện về nhà ở để được thuê mua nhà ở xã hội (trường hợp chưa có nhà ở thuộc sở hữu của mình, hoặc không có tên hoặc không có nội dung thông tin về nhà ở trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất) theo Mẫu số 02 Phụ lục ban hành kèm Thông tư số 08/2026/TT-BXD;

+ Giấy tờ chứng minh điều kiện về nhà ở để được thuê mua nhà ở xã hội (trường hợp có nhà ở nhưng diện tích nhà ở bình quân đầu người thấp hơn 15m2 sàn/người) theo Mẫu số 03 Phụ lục ban hành kèm Thông tư số 05/2024/TT-BXD của Bộ trưởng Bộ Xây dựng quy định chi tiết một số điều Luật Nhà ở;

+ Giấy tờ chứng minh đối tượng, thu nhập để được thuê mua nhà ở xã hội (áp dụng đối với đối tượng quy định tại khoản 5 Điều 76 Luật Nhà ở không có hợp đồng lao động, không được hưởng lương hưu do cơ quan Bảo hiểm xã hội chi trả) theo Mẫu số 05 Phụ lục ban hành kèm Thông tư số 08/2026/TT-BXD;

+ Giấy tờ chứng minh đối tượng, thu nhập để được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội (áp dụng cho đối tượng quy định tại khoản 5 Điều 76 Luật Nhà ở không có hợp đồng lao động, không được hưởng lương hưu do cơ quan Bảo hiểm xã hội chi trả) theo Mẫu số 01a Phụ lục ban hành kèm Thông tư số 32/2025/TT-BXD;

+ Giấy tờ chứng minh đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội (áp dụng cho các đối tượng quy định tại các khoản 9, 10 và 11 Điều 76 Luật Nhà ở) theo Mẫu số 01 Phụ lục ban hành kèm Thông tư số 08/2026/TT-BXD.

Bước 2: Nộp hồ sơ

Căn cứ mục 2.1 Phần II Quyết định số 1346/QĐ-BXD, trình tự thực hiện thủ tục cho thuê, cho thuê mua nhà ở xã hội được quy định như sau:

-         Người có nhu cầu thuê, thuê mua nhà ở xã hội nộp 01 bộ hồ sơ cho Sở Xây dựng hoặc đơn vị quản lý vận hành nhà ở theo phân cấp của địa phương.

-         Cơ quan tiếp nhận có trách nhiệm kiểm tra, phân loại hồ sơ: Trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ thì phải thông báo ngay để người nộp hồ sơ bổ sung; Trường hợp hồ sơ được tiếp nhận tại đơn vị quản lý vận hành nhà ở thì đơn vị này phải lập danh sách người đủ điều kiện kèm hồ sơ hợp lệ gửi Sở Xây dựng để xem xét, kiểm tra.

-         Trên cơ sở danh sách người đủ điều kiện, Sở Xây dựng lập danh sách và có tờ trình báo cáo cơ quan đại diện chủ sở hữu quyết định; cơ quan đại diện chủ sở hữu phê duyệt danh sách người được thuê.

-         Trường hợp tổng số hồ sơ đăng ký thuê (hợp lệ) bằng hoặc ít hơn tổng số căn nhà ở xã hội để cho thuê thì Danh sách người được thuê là Danh sách người đủ điều kiện thuê đã đăng ký.

-         Trường hợp số hồ sơ hợp lệ nhiều hơn số lượng căn hộ, việc lựa chọn đối tượng được thuê được thực hiện thông qua hình thức bốc thăm trực tiếp hoặc trực tuyến. Việc bốc thăm do Sở Xây dựng hoặc đơn vị quản lý vận hành nhà ở tổ chức theo phân cấp; trường hợp đơn vị quản lý vận hành tổ chức thì Sở Xây dựng có trách nhiệm giám sát. Kết quả bốc thăm phải được lập thành biên bản.

-         Trường hợp dự án có đối tượng ưu tiên theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 79 Luật Nhà ở 2023 thì được thuê nhà ở xã hội mà không phải bốc thăm với tỷ lệ nhất định. Số lượng căn nhà ở xã hội để cho thuê dành cho các đối tượng ưu tiên này (không thông qua bốc thăm) được xác định bằng tỷ lệ giữa tổng số hồ sơ của 05 nhóm đối tượng ưu tiên này trên tổng số hồ sơ đăng ký nhân với tổng số căn nhà ở xã hội để cho thuê. Danh sách của nhóm đối tượng ưu tiên được sắp xếp theo thứ tự theo thời điểm nộp hồ sơ. Các căn nhà ở xã hội để cho thuê dành cho các đối tượng ưu tiên được bố trí theo thứ tự của Danh sách ưu tiên cho đến khi hết, các đối tượng còn lại được tiếp tục tham gia bốc thăm;

-         Sau khi cơ quan đại diện chủ sở hữu phê duyệt danh sách người được thuê nhà ở xã hội, đơn vị quản lý vận hành ký hợp đồng thuê với người được lựa chọn.

-         Thời gian giải quyết thủ tục không quá 30 ngày kể từ ngày đơn vị tiếp nhận hồ sơ nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Căn cứ mục 2.2 Phần II Quyết định số 1346/QĐ-BXD quy định về cách thức nộp hồ sơ như sau:

-         Nộp hồ sơ trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính hoặc trực tuyến

Có thể thấy, Quyết định số 1346/QĐ-BXD không chỉ chuẩn hóa trình tự, thủ tục giải quyết hồ sơ mà còn hoàn thiện cơ chế xét duyệt thông qua việc quy định rõ phương thức bốc thăm, cơ chế ưu tiên và thành phần hồ sơ đối với từng trường hợp cụ thể. Những sửa đổi này góp phần nâng cao tính minh bạch, thống nhất trong quá trình thực hiện chính sách nhà ở xã hội, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân trong việc tiếp cận chính sách hỗ trợ về nhà ở.