Nhằm hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao tính nghiêm minh, chịu trách nhiệm của đội ngũ thực thi công vụ trong công tác giải quyết khiếu nại. Từ ngày 01/7/2026, Nghị định 155/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định về Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 124/2020/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Khiếu nại sẽ chính thức có hiệu lực (Sau đây gọi là Nghị định 155/2026/NĐ-CP), mang đến những điều chỉnh quan trọng trong việc xử lý kỷ luật đối với các cá nhân có hành vi vi phạm trong công tác giải quyết khiếu nại. Nghị định mới này tập trung sửa đổi, bổ sung hàng loạt quy định tại các Điều 39, 40 và 41 của Nghị định 124/2020/NĐ-CP trước đây. Trong đó, điểm sáng đáng chú ý nhất mang tính bước ngoặt là việc pháp luật chính thức bãi bỏ hai hình thức kỷ luật gồm “hạ bậc lương” và “giáng chức”. Sự thay đổi này được thể hiện rõ nét qua việc phân loại cụ thể các chế tài áp dụng cho từng nhóm đối tượng. Nội dung cụ thể là gì, hãy cùng công ty Luật TNHH XTVN tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

1.      Đối với cán bộ vi phạm

Trước hết, đối với nhóm cán bộ có hành vi vi phạm pháp luật về khiếu nại, khoản 1 Điều 15 Nghị định 155/2026/NĐ-CP (sửa đổi Điều 39 Nghị định 124/2020/NĐ-CP về hướng dẫn thi hành Luật Khiếu nại) đã loại bỏ hoàn toàn hình thức “giáng chức”. Đồng thời, pháp luật bổ sung thêm hình thức “bãi nhiệm” vào hệ thống chế tài. Như vậy, thay vì áp dụng khiển trách, cảnh cáo, giáng chức và cách chức như trước đây, từ tháng 7/2026, cán bộ vi phạm sẽ chỉ bị xử lý kỷ luật bằng một trong các hình thức: khiển trách, cảnh cáo, cách chức hoặc bãi nhiệm.

2.      Đối với công chức vi phạm

Tương tự, đối với nhóm đối tượng là công chức, các hình thức kỷ luật cũng được tinh chỉnh lại. Theo khoản 2 Điều 15 Nghị định 155/2026/NĐ-CP (sửa đổi Điều 40 Nghị định 124/2020/NĐ-CP về hướng dẫn thi hành Luật Khiếu nại), hai hình thức là “hạ bậc lương” và “giáng chức” đã chính thức bị bãi bỏ. Hệ thống hình thức xử lý kỷ luật áp dụng cho công chức vi phạm trong giải quyết khiếu nại giờ đây được rút gọn lại, chỉ bao gồm: khiển trách, cảnh cáo, cách chức và buộc thôi việc.

3.      Một số điểm mới nổi bật khác

Bên cạnh việc thay đổi các hình thức kỷ luật cốt lõi, Nghị định mới còn thể hiện sự nghiêm minh thông qua việc mở rộng phạm vi và siết chặt các nguyên tắc xử lý. Một trong những điểm mới nổi bật là việc bổ sung Điều 41a, quy định cụ thể chế tài xử lý đối với những người có hành vi can thiệp trái pháp luật vào quá trình giải quyết khiếu nại. Thêm vào đó, pháp luật cũng bổ sung quy định lấy các trường hợp tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần làm căn cứ để áp dụng những hình thức kỷ luật nghiêm khắc hơn.

Cuối cùng, pháp luật có sửa đổi về nguyên tắc xử lý hành vi vi phạm đối với tất cả những người tham gia vào quá trình giải quyết khiếu nại tại Điều 15 Nghị định 155/2026/NĐ-CP, cụ thể: người có thẩm quyền giải quyết, người được giao xác minh, người can thiệp và người có trách nhiệm thi hành quyết định khiếu nại. Nếu những cá nhân này là cán bộ, công chức, viên chức có hành vi vi phạm mà có dấu hiệu tội phạm, họ sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Trong trường hợp hành vi vi phạm gây ra thiệt hại, người vi phạm buộc phải bồi thường hoặc bồi hoàn theo quy định của pháp luật. Đối với các nguyên tắc, trình tự, thủ tục chưa được quy định cụ thể tại Nghị định này, việc xử lý sẽ được dẫn chiếu và thực hiện theo quy định chung của pháp luật về xử lý kỷ luật đối với cán bộ, công chức, viên chức.