Nguồn án lệ: Bản án sơ thẩm số 34/2023/HNGĐ-ST ngày 08/6/2023 của Tòa án nhân dân thị xã Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang về vụ án hôn nhân và gia đình “Tranh chấp ly hôn, nuôi con chung” giữa nguyên đơn là chị Lê Thái A với bị đơn là anh Dương Văn L.

1. Nội dung vụ án

-  Chị A và anh L sống chung vào năm 2015 và đăng ký kết hôn vào ngày 30/01/2020 tại UBND xã T, thị xã M, sống với nhau được một thời gian thì phát sinh mâu thuẫn. Nguyên nhân là trong thời gian chung sống, vợ chồng bất đồng quan điểm, không có sự chia sẻ, cả hai không còn sự quan tâm lẫn nhau, ảnh hưởng đến cuộc sống hằng ngày của gia đình nên đã sống ly thân từ khoảng tháng 11/2021 cho đến nay. Nhận thấy đời sống chung không thể hòa hợp và duy trì được nữa nên yêu cầu ly hôn.

-  Hai người có hai con chung tên N (sinh năm 2018) và K (sinh năm 2019). Hiện nay, con chung đang sống chung với chị A. Sau khi ly hôn, chị A yêu cầu được nuôi con, yêu cầu cấp dưỡng nuôi con chung theo quy định. Về tài sản chung, nợ chung không có, nên không yêu cầu tòa án giải quyết.

-  Trong quá trình giải quyết vụ án, bị đơn anh L thống nhất phần trình bày của chị A về thời gian đăng ký kết hôn. Anh L thống nhất ly hôn. Về con chung, anh L thống nhất để chị A tiếp tục nuôi hai con chung và thống nhất cấp dưỡng theo quy định. Về tài sản chung, nợ chung không có, nên không yêu cầu Tòa án giải quyết.

2. Nội dung án lệ

Vị trí nội dung án lệ: Đoạn 4 và 5 phần “Nhận định của Tòa án”

2.1. Tình huống pháp lý

-  Trong quá trình giải quyết vụ án ly hôn, nguyên đơn là chị Lê Thái A đã ký Hợp đồng ủy quyền (được công chứng ngày 20/10/2022) cho chị Phạm Ngọc N1. Nội dung ủy quyền thể hiện: bên được ủy quyền được quyền thay mặt và nhân danh bên ủy quyền “Tham gia tố tụng, hòa giải, làm việc tại Tòa án nhân dân các cấp (sơ thẩm, phúc thẩm) đối với phần tranh chấp giành quyền nuôi con chung đối với bé Dương Lê An N, sinh ngày 25/1/2018 và bé Dương Minh K, sinh ngày 20/7/2019”; đồng thời trong phạm vi ủy quyền nêu trên, bên được ủy quyền được toàn quyền quyết định tất cả các vấn đề có liên quan đến các nội dung được ủy quyền, thực hiện quyền và nghĩa vụ theo pháp luật quy định có liên quan đến hành vi ủy quyền

2.1. Lập luận của Tòa án

-  Thứ nhất, quyền nuôi con gắn liền với quyền nhân thân không thể chuyển giao. Việc ủy quyền để yêu cầu giải quyết tranh chấp giành quyền nuôi con chung liên quan đến quyền nhân thân trong quan hệ cha, mẹ và con theo Điều 39 Bộ luật Dân sự năm 2015 và Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014. Căn cứ khoản 1 Điều 25 Bộ luật Dân sự năm 2015, quyền nhân thân là quyền dân sự gắn liền với mỗi cá nhân, không thể chuyển giao cho người khác, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác. Mặc dù khoản 4 Điều 85 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) chỉ quy định “Đối với việc ly hôn, đương sự không được ủy quyền cho người khác thay mặt mình tham gia tố tụng”. Tuy nhiên, tranh chấp giành quyền nuôi con gắn liền với quyền nhân thân của cha mẹ trong vụ án hôn nhân và gia đình, nên không thể tách rời nội dung này để ủy quyền cho bên thứ ba.

-  Thứ hai, Hội đồng xét xử cũng cần cân nhắc đến thái độ, tình cảm của cha, mẹ con và điều kiện nuôi dưỡng vì lợi ích của con. Căn cứ khoản 4 Điều 68 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 “Mọi thỏa thuận của cha mẹ, con liên quan đến quan hệ nhân thân, tài sản không được làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của con chưa thành niên”. Quá trình giải quyết vụ án đòi hỏi Tòa án phải trực tiếp xem xét, đánh giá thái độ, tâm tư, tình cảm và trách nhiệm thực tế của cha, mẹ, đây là những yếu tố mà người đại diện theo ủy quyền không thể thay thế hay thể hiện được.

Từ những phân tích nêu trên, Hội đồng xét xử không chấp nhận việc chị Phạm Ngọc N1 được tham gia tố tụng, hòa giải, làm việc tại Tòa án cấp sơ thẩm với tư cách là bên được ủy quyền của chị Lê Thái A đối với phần tranh chấp giành quyền nuôi con chung Dương Lê An N, và Dương Minh K theo nội dung ủy quyền thể hiện tại hợp đồng ủy quyền được công chứng ngày 20/10/2022 giữa chị Lê Thái A (bên ủy quyền) và chị Phạm Ngọc N1 (bên được ủy quyền).

Dưới đây là toàn văn của Án lệ số 88/2026/AL về ủy quyền tham gia tố tụng trong vụ án tranh chấp nuôi con được Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao thông qua vào ngày 21/05/2026.

Mọi vấn đề cần tư vấn cụ thể hoặc hỗ trợ thực hiện các thủ tục liên quan, Quý độc giả có thể liên hệ đến Công ty Luật TNHH XTVN để được tư vấn đảm bảo quá trình thực hiện đúng pháp luật và hiệu quả.