Ngày 02/03/2026, Bộ Tư pháp đã ban hành Công văn số 1167/BTP-BTTP (“Công văn số 1167”) gửi đến Sở tư pháp tỉnh Bắc Ninh hướng dẫn trường hợp cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do đại diện hộ gia đình đứng tên và cách xác định thành viên của hộ gia đình đối với hoạt động công chứng giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất của hộ gia đình mà Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không xác định rõ thành viên. Đây là những vướng mắc mà người dân thường xuyên gặp phải khi thực hiện thủ tục liên quan đến quyền sử dụng đất của hộ gia đình.

Hãy cùng Công ty Luật TNHH XTVN tìm hiểu thông qua bài viết dưới đây!

1. Cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với trường hợp đã được cấp trước đó chỉ ghi tên đại diện hộ gia đình.

Căn cứ khoản 4 Điều 256 Luật Đất đai 2024, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp trước ngày Luật Đất đai 2024 có hiệu lực (ngày 01/08/2024) đứng tên đại diện hộ gia đình, nếu các thành viên có chung quyền sử dụng đất của hộ gia đình có nhu cầu thì được cấp đổi sang Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất và ghi đầy đủ tên các thành viên có chung quyền sử dụng đất. Khi thực hiện thủ tục cấp đổi Giấy chứng nhận do các thành viên tự thỏa thuận và chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Nội dung này cũng được hướng dẫn tại Công văn 1277/CĐKDLTTĐĐ-ĐKĐĐ ngày 20/9/2025 của Cục Đăng ký và Dữ liệu thông tin đất đai, Bộ Tài nguyên và Môi trường, gửi Sở Tài nguyên và Môi trường các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương như sau:

"Việc xác định các thành viên có chung quyền sử dụng đất do các thành viên hộ gia đình này tự thỏa thuận và chịu trách nhiệm trước pháp luật; thành phần hồ sơ thực hiện thủ tục không quy định nộp giấy tờ của cơ quan có thẩm quyền xác nhận về số thành viên của hộ gia đình (nhân khẩu) tại thời điểm được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất, nhận chuyển quyền sử dụng đất."

Như vậy, Luật Đất đai và các Công văn nêu trên thống nhất hướng dẫn về trường hợp cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do đại diện hộ gia đình đứng tên thì các thành viên hộ gia đình được tự thỏa thuận, chịu trách nhiệm trước pháp luật. Đặc biệt, khi thực hiện thủ tục trên, không cần nộp giấy tờ của cơ quan có thẩm quyền xác nhận về số thành viên của hộ gia đình (nhân khẩu) tại thời điểm được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất, nhận chuyển quyền sử dụng đất. Quy định này tháo gỡ tình trạng vướng mắc thực tế: Có nhiều trường hợp các cơ quan có thẩm quyền không còn dữ liệu về thành viên hộ gia đình tại thời điểm cấp sổ.

2. Hướng dẫn công chứng giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất của hộ gia đình mà Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không xác định rõ thành viên.

Như XTLaw đã phân tích tại mục 1, trường hợp cấp đổi Giấy chứng nhận thì các thành viên trong hộ gia đình được tự thỏa thuận về các thành viên hộ gia đình đứng tên và cũng không phải nộp xác nhận nhân khẩu tại thời điểm cấp sổ. Vậy đối với các giao dịch khác liên quan đến quyền sử dụng đất của hộ gia đình mà Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không xác định rõ thành viên thì giải quyết thế nào?

Căn cứ  khoản 25 Điều 3 Luật Đất đai 2024 về hộ gia đình sử dụng đất: “Hộ gia đình sử dụng đất là những người có quan hệ hôn nhân, huyết thống, nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình, đang sống chung và có quyền sử dụng đất chung tại thời điểm được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất, nhận chuyển quyền sử dụng đất trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành”

Do đó, đối với trường hợp công chứng giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất của hộ gia đình mà Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không xác định rõ thành viên, Công văn số 1167 đã hướng dẫn công chứng viên căn cứ quy định của Bộ luật Dân sự, Luật Hộ tịch và quy định pháp luật có liên quan để xác định thành viên hộ gia đình phải là những người có quan hệ hôn nhân, huyết thống, nuôi dưỡng.

Như vậy, Luật Đất đai và các Công văn nêu trên vẫn kế thừa tinh thần của các Luật Đất đai trước đây về xác định quyền của thành viên hộ gia đình trong trường hợp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên đại diện hộ mà không ghi danh sách thành viên, tuy nhiên có thống nhất và tháo gỡ các khúc mắc mà người dân thường xuyên mắc phải.

Trên đây là toàn bộ nội dung chia sẻ của chúng tôi, xin cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi. Nếu có thắc mắc, vui lòng liên hệ với chúng tôi trực tiếp tại Trụ sở Công ty TNHH XTVN địa chỉ số 33 Thái Hà, phường Đống Đa, Thành phố Hà Nội hoặc qua website @www.xtlaw.com.vn.