Việc cha mẹ chuyển giao quyền sử dụng đất cho con là nhu cầu phổ biến trong nhiều gia đình nhằm ổn định chỗ ở, phân chia tài sản hoặc thực hiện kế hoạch tài sản lâu dài. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít trường hợp phát sinh vướng mắc do các bên chưa nắm rõ quy định pháp luật về điều kiện thực hiện giao dịch, trình tự thủ tục cũng như nghĩa vụ tài chính liên quan.

Vậy, điều kiện để cha mẹ tặng cho quyền sử dụng đất cho con là gì? Nên lựa chọn hình thức tặng cho hay chuyển nhượng? Hồ sơ và thủ tục thực hiện như thế nào? Bài viết dưới đây sẽ làm rõ các vấn đề pháp lý quan trọng cần lưu ý khi thực hiện việc sang tên quyền sử dụng đất từ cha mẹ sang con.

1. Điều kiện để cha mẹ tặng cho quyền sử dụng đất cho con

Theo quy định của pháp luật đất đai hiện hành, cha mẹ có quyền tặng cho quyền sử dụng đất cho con nếu quyền sử dụng đất thuộc quyền sử dụng hợp pháp của mình và đáp ứng các điều kiện luật định. Cụ thể, căn cứ Khoản 1 Điều 45 Luật Đất đai 2024, để thực hiện việc tặng cho quyền sử dụng đất, cần bảo đảm các điều kiện sau:

-         Có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trừ một số trường hợp đặc biệt theo quy định của pháp luật;

-         Đất không có tranh chấp hoặc tranh chấp đã được giải quyết bằng bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật;

-         Quyền sử dụng đất không bị kê biên hoặc áp dụng các biện pháp bảo đảm thi hành án;

-         Đất vẫn còn trong thời hạn sử dụng;

-         Quyền sử dụng đất không thuộc trường hợp bị áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời hoặc bị hạn chế giao dịch theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, căn cứ theo Khoản 3 Điều 213 Bộ luật dân sự 2015, trong trường hợp quyền sử dụng đất là tài sản chung của vợ chồng thì việc tặng cho phải có sự đồng ý của cả vợ và chồng.

Căn cứ theo Khoản 2 Điều 218 Bộ luật dân sự 2015, nếu quyền sử dụng đất thuộc sở hữu chung của nhiều người thì tất cả đồng sở hữu đều phải thống nhất việc tặng cho, trừ trường hợp có thỏa thuận khác theo quy định của pháp luật.

2. Cha mẹ nên lựa chọn hình thức tặng cho hay chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho con?

Trên thực tế, cha mẹ có thể lựa chọn một trong hai hình thức phổ biến là tặng cho hoặc chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho con. Mỗi hình thức đều có những đặc điểm pháp lý và nghĩa vụ tài chính khác nhau, cụ thể như sau:

Trong trường hợp này, hình thức tặng cho thường được lựa chọn phổ biến hơn do thể hiện đúng bản chất của giao dịch trong phạm vi gia đình và được hưởng một số chính sách miễn thuế, lệ phí theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, tùy thuộc vào nhu cầu thực tế, mục đích giao dịch và tình trạng pháp lý của tài sản mà các bên có thể cân nhắc lựa chọn phương án phù hợp nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

3. Hồ sơ cần chuẩn bị khi thực hiện thủ tục tặng cho nhà đất từ cha mẹ sang con

3.1. Hồ sơ công chứng, chứng thực hợp đồng

Căn cứ Điểm a Khoản 3 Điều 27 Luật đất đai 2024, hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa cha mẹ và con phải được lập thành văn bản và được công chứng hoặc chứng thực theo quy định để có giá trị pháp lý.

Do vậy, căn cứ theo Điều 42 và Điều 43 Luật Công chứng năm 2024, bộ hồ sơ tham khảo bao gồm:

3.2. Hồ sơ khai thuế, lệ phí và đăng ký biến động

Khi cha mẹ thực hiện tặng cho quyền sử dụng đất cho con, người sử dụng đất phải thực hiện thủ tục đăng ký biến động đất đai (căn cứ Điểm a Khoản 1 Điều 133 Luật Đất đai 2024), khai thuế thu nhập cá nhân và khai lệ phí trước bạ. Hồ sơ tham khảo bao gồm:

Như vậy, để hoàn tất thủ tục tặng cho nhà đất từ cha mẹ sang con, các bên cần bảo đảm đáp ứng đầy đủ điều kiện thực hiện quyền theo quy định của pháp luật, thực hiện công chứng hoặc chứng thực hợp đồng, hoàn thành các nghĩa vụ tài chính (nếu có) và nộp hồ sơ đăng ký biến động tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền.