"Thưa luật sư, cách đây 5 năm tôi có cho ông A vay 10 cây vàng. Dù đã hứa hẹn nhiều lần nhưng đến nay ông A vẫn không trả. Khi cho vay, chúng tôi không có thỏa thuận gì về việc quy đổi sang tiền mặt hay tính lãi. Xin hỏi Luật sư: Khi khởi kiện, Tòa án sẽ buộc ông A trả tôi bằng vàng hay quy đổi ra tiền? Nếu trả bằng tiền thì tính theo giá vàng lúc vay (5 năm trước) hay giá hiện tại? Ngoài ra, Tòa án có tuyên buộc ông A phải trả thêm khoản tiền "lãi chậm trả" cho số vàng này không? Xin cảm ơn!"

Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi. Về tranh chấp hợp đồng vay tài sản là vàng của bạn, Luật sư xin tóm tắt hướng giải quyết như sau:

Dưới đây là phần phân tích pháp lý chi tiết dựa trên các quy định hiện hành: Áp dụng theo hướng dẫn tại Khoản 31, Mục I, Công văn số 250/TANDTC-PC (ngày 28/4/2026) của Tòa án nhân dân Tối cao về việc giải đáp vướng mắc xét xử:

Đầu tiên, căn cứ theo Khoản 1 Điều 466 Bộ luật Dân sự 2015 như sau: 1. Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

Cụ thể, vàng được xác định là tài sản dưới dạng "vật". Do đó, nghĩa vụ của người vay là phải hoàn trả đúng loại vật cùng loại, đúng số lượng và chất lượng.  Điều này có nghĩa là cách đây 5 năm bạn cho ông A vay 10 cây vàng (ví dụ: vàng miếng SJC), thì hiện tại ông A có nghĩa vụ phải mua đúng 10 cây vàng miếng SJC để trả lại cho bạn.

Về câu hỏi có được phép quy đổi thành tiền không? Và khi quy đổi thì tính theo giá nào? Trong một số trường hợp, bên vay không thể mua được vàng để trả (ví dụ: thị trường khan hiếm, không có sẵn loại vàng cùng chất lượng). Lúc này, khoản 2 Điều 466 Bộ luật Dân sự 2015 có quy định hướng mở, cụ thể:

"Trường hợp bên vay không thể trả vật thì có thể trả bằng tiền theo trị giá của vật đã vay tại địa điểm và thời điểm trả nợ, nếu được bên cho vay đồng ý."

Như vậy, Ông A không có quyền tự ý quy đổi 10 cây vàng ra tiền để trả cho bạn nếu bạn không đồng ý. Vậy nên, khi khởi kiện ra Tòa, Tòa án sẽ tuyên ông A phải hoàn trả đúng 10 cây vàng (cùng loại, cùng chất lượng) cho bạn.

Nếu bạn đồng ý nhận tiền thay vì nhận vàng, số tiền này phải được tính dựa trên giá vàng tại thời điểm trả nợ (tức là giá hiện tại/giá tại thời điểm thi hành án), chứ tuyệt đối không phải là giá vàng của 5 năm trước. Quy định này nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng và giá trị tài sản của bên cho vay trước sự trượt giá của đồng tiền hay sự tăng giá của vàng.

Đối với trường hợp vay vàng có được tính lãi chậm trả không? Vì bạn và ông A ban đầu không có thỏa thuận về lãi suất, nên đối với câu hỏi này Tòa án sẽ không tuyên buộc ông A chịu khoản "lãi chậm thực hiện nghĩa vụ trả nợ". Căn cứ theo hướng dẫn tại Khoản 31, Mục I, Công văn số 250/TANDTC-PC ngày 28/4/2026 của Tòa án nhân dân Tối cao về việc giải đáp vướng mắc xét xử:

"Trong trường hợp Tòa án quyết định bên vay trả lại vàng cho bên cho vay thì không quyết định bên vay phải chịu lãi chậm thực hiện nghĩa vụ trả nợ, trừ trường hợp có thỏa thuận khác..."

Khác với việc vay tiền mặt bị mất giá theo thời gian (nên pháp luật quy định phải có lãi chậm trả để bù đắp), bản thân vàng đã là một tài sản có tính chất tích trữ và bảo toàn giá trị. Việc Tòa án buộc trả đúng 10 cây vàng ở thời điểm hiện tại đã bao hàm phần giá trị tăng thêm (nếu giá vàng tăng) so với 5 năm trước. Do đó, nếu các bên không có thỏa thuận rõ ràng về lãi suất ngay từ đầu, Tòa án sẽ không áp dụng quy định tính lãi chậm trả đối với vật là vàng.

Tổng kết lại, trong trường hợp bạn khởi kiện ra Tòa. Tòa án có cơ sở để tuyên ông A phải trả bạn đúng nguyên trạng số vàng mà ông A đã vay của bạn (10 cây vàng) và không có quyền quy đổi ra tiền mặt, đồng thời vì không có thỏa thuận nào về việc tính lãi cũng như lãi chậm trả nên Tòa án sẽ không tuyên áp dụng lãi chậm trả trong tình huống trên.

Trên đây là toàn bộ nội dung chia sẻ của chúng tôi, xin cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi. Nếu có thắc mắc, vui lòng liên hệ với chúng tôi trực tiếp tại Trụ sở Công ty Luật TNHH XTVN địa chỉ: Văn phòng tầng 5, số 171 phố Hoàng Cầu, phường Đống Đa, thành phố Hà Nội hoặc qua website @www.xtlaw.com.vn.