Từ ngày 01/7/2026, nhiều quy định mới về chế độ thai sản chính thức được áp dụng, mang đến những thay đổi đáng chú ý nhằm mở rộng quyền lợi và tăng cường bảo đảm an sinh cho người lao động. Việc nắm bắt kịp thời các quy định mới không chỉ giúp người lao động bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình mà còn hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện đúng nghĩa vụ theo quy định của pháp luật.

1. Thời gian nghỉ thai sản

            Căn cứ theo khoản 1 Điều 139 Bộ Luật Lao động 2019 quy định về thời gian nghỉ thai sản như sau:

- Lao động nữ được nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con là 06 tháng; thời gian nghỉ trước khi sinh không quá 02 tháng

- Trường hợp lao động nữ sinh đôi trở lên thì tính từ con thứ 02 trở đi, cứ mỗi con, người mẹ được nghỉ thêm 01 tháng

            Tuy nhiên, kể từ ngày 01/7/2026, quy định này đã được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 1 Điều 29 Luật Dân số năm 2025 cụ thể như sau:

- Lao động nữ được nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con là 06 tháng; trường hợp sinh con thứ hai, lao động nữ được nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con là 07 tháng; thời gian nghỉ trước khi sinh không quá 02 tháng

- Trường hợp lao động nữ sinh đôi trở lên thì tính từ con thứ hai trở đi, cứ mỗi con, người mẹ được nghỉ thêm 01 tháng

            Như vậy, quy định mới đã bổ sung thêm trường hợp nếu sinh con thứ 2 thì lao động nữ sẽ được nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con là 7 tháng, thời gian nghỉ trước khi sinh tối đa là 2 tháng.

Căn cứ khoản 2 Điều 53 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định về thời gian nghỉ của lao động nam khi vợ sinh con như sau:

- 05 ngày làm việc;

- 07 ngày làm việc khi vợ sinh con phải phẫu thuật hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi;

- Trường hợp vợ sinh đôi thì được nghỉ 10 ngày làm việc. Trường hợp sinh ba trở lên thì được nghỉ thêm 03 ngày làm việc cho mỗi con tính từ con thứ ba trở đi;

- Trường hợp vợ sinh đôi phải phẫu thuật thì được nghỉ 14 ngày làm việc. Trường hợp sinh ba trở lên phải phẫu thuật thì được nghỉ thêm 03 ngày làm việc cho mỗi con tính từ con thứ ba trở đi.

            Quy định này đã được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 2 Điều 29 Luật Dân số 2025 có hiệu lực từ 01/7/2026, cụ thể thời gian nghỉ của lao động nam khi vợ sinh con như sau:

- 05 ngày làm việc;

- 07 ngày làm việc khi vợ sinh con phải phẫu thuật hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi;

- Trường hợp vợ sinh đôi hoặc vợ sinh con thứ hai thì được nghỉ 10 ngày làm việc. Trường hợp sinh ba trở lên thì được nghỉ thêm 03 ngày làm việc cho mỗi con tính từ con thứ ba trở đi;

- Trường hợp vợ sinh đôi phải phẫu thuật thì được nghỉ 14 ngày làm việc. Trường hợp sinh ba trở lên phải phẫu thuật thì được nghỉ thêm 03 ngày làm việc cho mỗi con tính từ con thứ ba trở đi.

Theo đó, quy định mới bổ sung trường hợp khi có vợ sinh con thứ hai lao động nam cũng được nghỉ 10 ngày làm việc, tương tự trường hợp khi vợ sinh đôi.

2. Tiền hưởng thai sản và mức hỗ trợ tài chính khi sinh con

2.1. Tiền hưởng thai sản

a. Mức trợ cấp một lần và tiền dưỡng sức sau sinh

            Căn cứ Điều 58 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định khi sinh con, nhận con do nhờ mang thai hộ hoặc nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi, người lao động đủ điều kiện đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc sẽ được nhận trợ cấp một lần cho mỗi con. Mức trợ cấp một lần cho mỗi con bằng 02 lần mức tham chiếu tại tháng lao động nữ sinh con, nhận con do nhờ mang thai hộ, nhận nuôi con nuôi.

            Căn cứ khoản 1, khoản 2 và khoản 3 Điều 60 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định nếu lao động nữ trong khoảng thời gian 30 ngày kể từ ngày hết thời gian nghỉ thai sản mà sức khỏe chưa phục hồi thì được nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau thai sản từ 5 đến 10 ngày. Mức hưởng cho một ngày nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau thai sản bằng 30% mức tham chiếu.

            Căn cứ khoản 13 Điều 141 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định về mức tham chiếu như sau:

“Điều 141. Quy định chuyển tiếp

13. Khi chưa bãi bỏ mức lương cơ sở thì mức tham chiếu quy định tại Luật này bằng mức lương cơ sở. Tại thời điểm mức lương cơ sở bị bãi bỏ thì mức tham chiếu không thấp hơn mức lương cơ sở đó.”

             Theo đó, mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở. Căn cứ khoản 2 Điều 3 Nghị định 161/2026/NĐ-CP quy định mức lương cơ sở từ 01/7/2026 là 2.530.000 đồng/tháng, tăng 190.000 đồng so với mức cũ (khoản 2 Điều 3 Nghị định 73/2024/NĐ-CP). Như vậy, từ 01/7/2026 tiền trợ cấp một lần là 5.060.000 đồng/tháng và tiền nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau thai sản là 759.000 đồng/ngày.

b. Mức hỗ trợ tài chính khi sinh con

            Căn cứ khoản 1 Điều 3 Nghị định 168/2026/NĐ-CP quy định về mức hỗ trợ tài chính khi sinh con như sau:

“Điều 3. Mức hỗ trợ tài chính khi sinh con và trình tự, thủ tục thực hiện việc hỗ trợ tài chính

1. Mức hỗ trợ tài chính tối thiểu là 2.000.000 đồng/phụ nữ khi sinh con thuộc các trường hợp sau:

a) Phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người;

b) Phụ nữ ở tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế;

c) Phụ nữ sinh đủ 02 con trước 35 tuổi.

Phụ nữ khi sinh con đồng thời thuộc các trường hợp được quy định tại điểm a, b và điểm c khoản 1 Điều này thì được hưởng một mức hỗ trợ.”

            Theo đó, từ 01/7/2026 phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người; phụ nữ ở tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế; phụ nữ sinh đủ 02 con trước 35 tuổi sẽ được hưởng mức hỗ trợ tài chính tối thiểu là 2.000.000 đồng. Phụ nữ khi sinh con đồng thời thuộc các trường hợp trên thì được hưởng một mức hỗ trợ.

            Những điểm mới về chế độ thai sản từ ngày 01/7/2026 đã thể hiện sự hoàn thiện của chính sách an sinh xã hội, hướng tới bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người lao động. Do đó, cả doanh nghiệp và người lao động cần chủ động cập nhật các quy định mới để áp dụng đúng trong thực tiễn, hạn chế các rủi ro pháp lý và bảo đảm đầy đủ quyền, lợi ích theo quy định của pháp luật.